25 ปีที่ผ่านมา ทองคำชนะหุ้นขาดลอย! หรือโลกการเงินกำลังโหยหา “โซ่ตรวนทองคำ” (Golden Fetters) เพื่อดึงสติ?

ถ้าให้คุณทายว่ากราฟที่ “แสบ” ที่สุดในโลกการเงินตลอด 25 ปีที่ผ่านมาคืออะไร? หลายคนอาจจะนึกถึงหุ้นเทคโนโลยีพุ่งทะลุฟ้า หรือบิทคอยน์ที่โตหมื่นเท่า แต่บทความล่าสุดจาก Alhambra Partners โดย Joseph Y. Calhoun III เพิ่งโยนระเบิดลูกใหญ่ใส่หน้าประวัติศาสตร์การลงทุนครับ เพราะผลตอบแทนของ ทองคำ ปะทะ S&P 500 (Total Return) ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2000 จนถึงปัจจุบัน ผลปรากฏว่า… ทองคำชนะขาดลอยเกือบ 3 เท่า!

ที่เจ็บจี๊ดกว่านั้นคือ ถ้าคุณซื้อทองคำทิ้งไว้ตอนต้นศตวรรษที่ 20 (ปี 2000) แล้วถือยาวมาจนถึงทุกวันนี้ ไม่มีช่วงเวลาไหนเลยที่คุณจะรู้สึกว่า “รู้นี้ไปถือหุ้น S&P 500 ดีกว่า” (ในเชิงการถือยาว) นี่คือเรื่องที่ชวนช็อกมาก เพราะอย่าลืมนะครับว่าตลอด 25 ปีนี้ คือยุคที่นวัตกรรมเปลี่ยนโลกถือกำเนิดขึ้นเพียบ ไม่ว่าจะเป็น Smartphone, 5G, AI, รถยนต์ไฟฟ้า EV ไปจนถึงการส่งจรวดไปอวกาศของ SpaceX บริษัทชั้นนำของสหรัฐฯ สร้างสิ่งเหล่านี้ขึ้นมา แต่สุดท้าย “โลหะสีเหลืองเฉื่อย ๆ” กลับให้ผลตอบแทนที่เหนือกว่าหุ้นของบริษัทอัจฉริยะเหล่านั้นเสียอีก

1) ย้อนรอย 3 ยุคทอง: เมื่อเงินล้น โลกจึงวิ่งหาทอง

บทความวิเคราะห์ว่าทองคำไม่ได้ขึ้นเพราะโชคช่วย แต่มีบริบทของ “เงินถูก + ความไม่แน่นอน + วัฒนธรรมเก็งกำไร” เป็นเชื้อไฟ โดยแบ่งเป็น 3 ช่วงสำคัญ:

• ยุคที่ 1 (2000–2011) – ยุคทองเรืองรอง: เป็นช่วงหลังดอทคอมแตก โลกเจอวิกฤตซับไพรม์ปี 2008 นโยบายการเงินผ่อนคลายแบบสุดตัว ดอลลาร์อ่อนค่าลง ทำให้ทองคำพุ่งทะยานเป็นที่พักเงินชั้นยอด
• ยุคที่ 2 (2011–ปลายทศวรรษ 2010s) – ยุคหุ้นผงาด: ช่วงนี้ทองซึมลง เพราะคนเริ่มเข็ดกับการเก็งกำไรจากวิกฤตครั้งก่อน แม้จะมี QE (การอัดฉีดเงิน) แต่เงินก็ไม่ได้เฟ้ออย่างที่คิด คนกลับไปเชื่อมั่นในหุ้นมากกว่า
• ยุคที่ 3 (ปลาย 2019–ปัจจุบัน) – ยุคทองกลับมาผงาด: เริ่มจาก COVID-19 ที่บทความเรียกว่า “Golden Age of Fraud” หรือยุคทองของพวกสิบแปดมงกุฎและการเก็งกำไรสุดตัว (Meme stocks, NFT, 0DTE Options) และล่าสุดความไม่แน่นอนจากการกลับมาของประธานาธิบดี Trump ยิ่งทำให้ทองคำติดเครื่องวิ่งต่อแบบไม่สนโลก

2) “Golden Fetters” โซ่ตรวนที่ตลาดต้องการ

คำว่า “Golden Fetters” ฟังดูเหมือนคุกที่ทำจากทอง แต่ในเชิงเศรษฐศาสตร์ มันคือ “วินัย” ครับ ในอดีตทองคำเคยเป็นหลักประกันของระบบเงินตรา (Gold Standard) คอยคุมไม่ให้รัฐบาลพิมพ์เงินออกมามั่วซั่ว แม้วันนี้เราจะไม่ได้ใช้ระบบนั้นแล้ว แต่ทองคำยังทำหน้าที่เป็น “เครื่องเตือนภัยความฟุ่มเฟือย” เมื่อไหร่ที่เงินล้นระบบจนคนเริ่มทำอะไรเพี้ยน ๆ หรือลงทุนในสิ่งที่ไม่มีมูลค่าจริง ทองคำจะทำหน้าที่เป็นโซ่ตรวนที่คอยดึงสติว่า “เฮ้ย! เงินที่คุณถืออยู่กำลังด้อยค่านะ”

3) ดอลลาร์กับทองคำ: ความสัมพันธ์ที่เริ่มแปลกไป

ปกติแล้ว ทองคำกับดอลลาร์มักจะเดินสวนทางกัน (Correlation ประมาณ -0.7) ถ้าดอลลาร์อ่อน ทองจะแข็ง แต่ความน่าสนใจในตอนนี้คือ บางช่วงทองคำดันพุ่งขึ้นทั้ง ๆ ที่ดอลลาร์ยังแข็งแกร่ง ซึ่งบทความมองว่าเป็นความผิดปกติที่อาจเกิดขึ้นชั่วคราว และสุดท้ายระบบจะบีบให้มันกลับมาสู่ความสัมพันธ์เดิม (Revert to mean) คำถามที่น่าคิดคือ “มันจะกลับมาทางไหน?” ทองจะร่วง หรือหุ้นจะพังกันแน่?

4) สรุป: ทองคำไม่ใช่ผู้วิเศษ แต่คือกระจกสะท้อนความจริง

บทความนี้ไม่ได้บอกให้คุณขายหุ้นทิ้งแล้วไปซื้อทองเก็บในตุ่มนะครับ แต่มันกำลังเตือนว่า การที่ทองคำชนะหุ้นมาตลอด 25 ปี คือสัญญาณเตือนว่าระบบการเงินโลกมีความเสี่ยงเชิงโครงสร้างสะสมอยู่ ยิ่งโลกเต็มไปด้วยการเก็งกำไรและการพิมพ์เงิน ทองคำก็ยิ่งทำหน้าที่เป็น “โซ่ตรวนสีทอง” ที่ทรงพลัง

FAQ:

Q1: ทำไมทองคำถึงให้ผลตอบแทนชนะหุ้น S&P 500 ได้ในช่วง 25 ปีที่ผ่านมา? A: เพราะ 25 ปีนี้เราเจอทั้งวิกฤตหนัก ๆ นโยบายการเงินที่อัดฉีดเงินจนล้นระบบ และความไม่แน่นอนทางการเมืองที่สูงมากครับ ทองคำซึ่งเป็นสินทรัพย์ที่จำกัดและทำหน้าที่เป็น “ตัววัดค่าเงิน” จึงโดดเด่นขึ้นมาในช่วงที่ค่าเงินดอลลาร์ถูกทำให้ด้อยค่าลงจากการเก็งกำไรและหนี้สาธารณะที่พุ่งสูง

Q2: “Golden Fetters” เกี่ยวข้องกับการลงทุนในปัจจุบันยังไง? A: เปรียบเหมือน “ตัวควบคุมวินัย” ครับ ในยุคที่เงินหาง่ายเกินไปจนคนไปลงทุนในสินทรัพย์ปั่นแป้น (เช่น Meme stocks หรือแชร์ลูกโซ่ต่าง ๆ) ทองคำจะทำหน้าที่เป็นสัญญาณเตือนว่าระบบเริ่มไม่มีเสถียรภาพ นักลงทุนจึงใช้ทองคำเป็นตัวคานอำนาจความเสี่ยงเพื่อรักษาอำนาจซื้อ (Purchasing Power) ของตัวเองเอาไว้

Q3: ถ้าหุ้นกับทองคำวิ่งขึ้นพร้อมกันแบบตอนนี้ (Correlation เป็นบวก) นักลงทุนควรระวังอะไร? A: ปกติหุ้นกับทองจะไม่ค่อยเดินตามกัน (Correlation ใกล้ 0) แต่การที่มันวิ่งไปด้วยกันแรง ๆ ในช่วงนี้ บทความมองว่าไม่ยั่งยืนครับ สุดท้ายมันจะต้องมีการปรับสมดุล (Revert) ซึ่งอาจจะหมายถึงการที่สินทรัพย์ใดสินทรัพย์หนึ่งต้อง “ร่วงลงมา” เพื่อกลับสู่สมดุลเดิม นักลงทุนจึงไม่ควรประมาทและควรกระจายความเสี่ยงให้ดี