อาลีบาบา (Alibaba) เพิ่งประกาศผลประกอบการไตรมาส มี.ค. 2568 รายได้รวม 236.5 พันล้านหยวน (ราว 32.8 พันล้านดอลลาร์) โต 7% เมื่อเทียบกับปีก่อน แต่ต่ำกว่าที่นักวิเคราะห์คาด 237.9 พันล้านหยวน เลยทำให้หุ้น ADR ดิ่งทันทีเกือบ 8% ในวอลล์สตรีท สวนทางกับความหวังว่ากำลังซื้อในจีนจะเริ่มฟื้น
ตัวเลขกำไรสุทธิพุ่งเกือบ 4 เท่า เพราะมีกำไรจากการตีมูลค่าการลงทุน แต่กำไรจากการดำเนินงานจริง (adjusted EPS 1.57 หยวน ≈ 0.22 ดอลลาร์) ก็ยังต่ำกว่าประมาณการ ทำให้นักลงทุนกังวลว่ากระแส “หยุดจับจ่าย” ของผู้บริโภคจีนยังไม่จบง่าย ๆ
เจาะย่อยแต่ละหน่วยธุรกิจ Taobao – Tmall โต 12% (71.08 พันล้านหยวน) ส่วน International Digital Commerce พุ่ง 22% (33.58 พันล้านหยวน) ขณะที่ธุรกิจ Cloud Intelligence ฟื้น 18% (30.13 พันล้านหยวน) ถือว่าทำได้ดีแต่ก็ยังไม่เร้าใจพอจะดันยอดรวมให้เข้าเป้า เพราะรายจ่ายโปรโมชันและส่วนลดยังสูงเพื่อสู้กับคู่แข่ง
ทำไมยอดขายโตแต่ “ไม่เซอร์ไพรส์”? เหตุผลหลักคือกำลังซื้อภายในจีนยังซึม ยอดค้าปลีกในประเทศโดยรวมโตแค่หลักหน่วยมาตลอดต้นปี ทั้งยังถูกกดดันจากราคาบ้านตก อัตราว่างงานคนรุ่นใหม่ และความเชื่อมั่นผู้บริโภคต่ำ เห็นชัดว่าตลาดออนไลน์โตได้ก็จากสงครามราคา ไม่ใช่เพราะคนมีเงินใช้มากขึ้น
อีกปัจจัยคือการแข่งขันเดือด โซเชียลคอมเมิร์ซอย่าง Pinduoduo (PDD) กับ Douyin (TikTok จีน) ใช้วิธีไลฟ์สดราคาถูกดึงคนออกจากแพลตฟอร์มดั้งเดิม ฝั่ง JD.com ก็ชูส่งเร็ว‑คืนง่าย อาลีบาบาเลยต้องอัดคูปอง+แฟลชเซลล์กดมาร์จิ้น แม้ยอดออเดอร์เยอะขึ้นแต่รายได้ต่อคำสั่งซื้อเล็กลง
เพื่อน ๆ อาจสงสัยว่า “แล้ว AI ช่วยอะไรได้บ้าง?” จริง ๆ อาลีบาบาลงทุนหนักในโมเดล Tongyi Qianwen, Gen‑AI สำหรับ Taobao และโซลูชันด้านคลาวด์ แต่ผลเชิงรายได้ต้องใช้เวลา เพราะองค์กรจีนบางส่วนยังรัดเข็มขัด ช่วง Q1 ที่ผ่านมาบริษัทประกาศรีแบรนด์ Cloud เป็นกลุ่ม “Intelligence” เน้น AI‑as‑a‑Service ชัดขึ้น พร้อมพลิกโฉม Tmall Genie และแพลตฟอร์มโฆษณาให้ขับเคลื่อนด้วยข้อมูลเรียลไทม์
ย้อนกลับปี 2023 อาลีบาบาเคยประกาศแยก 6 กลุ่มธุรกิจหวังปลดล็อกมูลค่า แต่สุดท้ายต้อง “เบรก” แผน IPO Cloud และ Cainiao เพราะตลาดไม่เอื้อ ตอนนี้บอร์ดจึงกลับมารวมบางหน่วยเพื่อประหยัดต้นทุนและดึงทรัพยากรมาโฟกัส AI กับ Global Commerce แทน ผู้บริหารยืนยันว่านี่คือ “ปีแห่งการลงทุนเชิงกลยุทธ์” แม้กำไรระยะสั้นจะกระทบก็ตาม
ฝั่งนักลงทุนสหรัฐฯ แม้วันประกาศงบหุ้นจะร่วงแรง 7‑8% แต่ถ้ามองทั้งปี 2025 ราคายังบวกกว่า 45% เพราะตลาดมองว่าเทคจีนโดนขายเกินพื้นฐานมานาน และมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจจีนอาจทยอยออกเพิ่ม อย่างไรก็ดี ความผันผวนคงยังสูงจนกว่าจะเห็นสัญญาณใช้จ่ายในประเทศเด้งจริงจัง
สรุปง่าย ๆ รายได้โตเลขตัวเดียวในยุคที่คู่แข่งวิ่งเลขสองหลัก ย่อมทำให้นักลงทุนหงุดหงิด แต่อาลีบาบายังถือแต้มต่อเรื่องฐานลูกค้า 1 พันล้านราย แบรนด์แข็งแรง และสายนวัตกรรม AI‑Cloud ถ้าผู้บริโภคจีนเริ่มคลายกระเป๋า + บริษัทกดต้นทุนโปรโมชันลงได้ เมื่อนั้นกราฟรายได้อาจกลับมาพุ่ง แฟนหุ้นต้องทำการบ้านยาว ๆ อย่าหวังรวยทางลัด
